Allah yerine tanrı demek
Sual: Allah yerine tanrı demek caiz mi? Allah kelimesinin yabancı
dillerde karşılığı var mıdır?
CEVAP
Allahü teâlânın isimleri tevkifidir. Yani, İslamiyet’te bildirilen
isimleri söylemek caiz, bunlardan başkasını söylemek caiz değildir. Mesela
Allahü teâlâya âlim denir. Fakat; âlim manasına gelen fakih kelimesini Allah
için kullanmak caiz olmaz. Çünkü, İslamiyet, Allahü teâlâya fakih dememiştir.
İlah manasına tanrı kelimesini kullanmakta mahzur yoktur. Mesela, (Hindlilerin
tanrıları inektir), (Birdir Allah, ondan başka tanrı yoktur), (Bizim tanrımız
Allah’tır) demek caizdir. Fakat (Bizim Allah’ımız tanrıdır) demek
caiz olmaz. Bu inceliği iyi anlamak gerekir.
Allahü teâlânın isimleri sonsuzdur. Binbir ismi var diye meşhurdur. Yani,
isimlerden binbir tanesini insanlara bildirmiştir. Dinimizde bunlardan 99’u
bildirilmiştir. Bunlara Esma-ül hüsnâ denir.
Allah adı yerine, tanrı veya tanrı adı yerine Allah demek caiz değildir.
Çünkü tanrı, ilah, mabud-put demektir. Asuriler, Türkleri, güneşe, yıldızlara
tapınmaya alıştırdıkları için tanyeri ağarınca, güneşe tapınırlardı. Bu
sebepten, Güneşin ismi, tanyeri ve nihayet tanrı oldu.
Allah kelimesi özel isimdir. Hiçbir dilde karşılığı olmaz. Allah kelimesinde
müzekkerlik, müenneslik yoktur. İlah kelimesinin ise her dilde karşılığı,
bazı dillerde de müzekker [erkek] ve müennes [dişi] şekli vardır. Mesela
Arapça’da Mabud-Mabude, Türkçe’de Tanrı-Tanrıça, İngilizce God-Goddess,
Fransızca Dieu-Deesse, Almanca Gott-Göttin gibi. Bu kelimelerin hiçbirisi
Allah ismi yerine kullanılmaz. Allah manasına yalnız Allah kelimesini
kullanmak gerekir. Çünkü Allahü teâlâ, (Benim ismim Allah’tır. Bana, Allah
diye ibadet edin) buyuruyor. Kendisi ne bildirmişse onu kullanmak
gerekir. İlah manasında her millet kendi dilindeki kelimeyi kullanır. Fakat
Allah her dilde aynıdır. (S.Ebediyye)
Kur’an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:
(Allah ancak bir tek ilahtır.) [Nisa 171]
(Ben Allah’ım, benden başka ilah yoktur.) [Taha 14]
(Mevlanız Allah’tır.) [Âl-i İmran 150]
Allah ismi
Sual: S. Ebediyye’de, (Allah ismini kullanmak istemeyip, bunun yerine,
tanrı demek veya 99 isimden birini bile kullanmak istemek, çok büyük ve
çirkin suç olur) deniyor. İstemek değil de, istememek olmayacak mı?
CEVAP
Dikkat edilirse, (Allah ismini kullanmak istemeyip) deniyor. Yani,
(Allah) ismini kasten kullanmak istemeyip de, başka bir isim kullanmak
caiz değildir. Yani burada suç olan, Allah ismini kullanmayı
istememektir. Allah ismini kullanmak istemeyip, esma-i hüsnayı kullansa da
suçtur. Allah ismini kullanırken, esma-i hüsnayı da, kullanmakta mahzur
yoktur.